زنجانى : مسأله انسان نمىتواند جنسى را كه سلف خريده پيش از تمام شدن مدّت بفروشد ، خواه به فروشنده بفروشد يا به كسى ديگر ، عوض آن را از همان جنس عوض در معامله سلف قرار دهد يا از جنس ديگر ، قيمت عوض تعيين شده با قيمت عوض در معامله سلف يكسان باشد يا كمتر باشد . و بعد از تمام شدن مدّت و تحويل گرفتن جنس ، معامله آن بدون اشكال صحيح است ولى اگر هنوز آن را تحويل نگرفته ، بخواهد آن را بفروشد بايد عوض آن را چيزى را كه خريدار طلبكار است قرار ندهد . همچنين اگر بخواهد با عوضى از جنس همان عوض معامله سلف ، آن را به فروشندهء معامله سلف بفروشد ، بايد به همان اندازه ( نه كمتر نه بيشتر ) بفروشد . مسأله 2114 در معاملهء سلف اگر فروشنده جنسى را كه قرارداد كرده بدهد ( 1 ) مشترى بايد قبول كند . و نيز اگر بهتر از آنچه قرار گذاشته ، بدهد ( 2 ) يعنى همان اوصاف را با زيادتى كمال دارا باشد ، مشترى بايد قبول نمايد ( 3 ) و اگر اين طور نباشد لازم نيست قبول كند ؛ مثل آن كه بندهء جاهل خريده باشد و بايع بخواهد عالم بدهد . ) * ( 1 ) گلپايگانى ، خوئى ، تبريزى ، صافى : در موعدش تحويل بدهد . . فاضل ، سيستانى : در موعدش بدهد مشترى بايد قبول كند ( سيستانى : اگر به همان وضعى باشد كه شرط شده است ؛ و اگر بهتر باشد بايد بپذيرد مگر اينكه منظور از شرطى كه شده است ، نفى صفت بهتر نيز باشد ) . ( 2 ) اراكى ، گلپايگانى ، خوئى ، تبريزى ، صافى : و طورى باشد كه از همان جنس حساب شود ، مشترى بايد قبول نمايد . [ پايان مسأله ] ( 3 ) نورى : بقيّه مسأله ذكر نشده . بهجت : مگر اين كه در معامله مشخص كرده باشند كه بهتر يا بدتر تحويل داده نشود كه اگر طبق قرار داد نباشد ، لازم نيست قبول كند . مكارم : مسأله هر گاه در معاملهء سلف ، فروشنده جنس بهترى را تحويل دهد ( يعنى جنسى را كه تمام آن اوصاف مورد قرار داد را به اضافهء صفات ديگرى داراست ) مشترى بايد قبول كند ، ولى اگر بعضى از آن صفات را نداشته باشد مىتواند قبول نكند . زنجانى : مسأله در معاملهء سلف اگر فروشنده جنسى را كه قرارداد كرده بدهد ، مشترى بايد قبول كند ، ولى اگر جنس ديگرى بدهد ، لازم نيست مشترى قبول كند ، هر چند بهتر از جنسى باشد كه قرار گذاشته‌اند ، البتّه گاه تعيين يك ويژه گى براى جنس از باب حد اقل مقدار لازم است كه در اين صورت اگر جنسى با ويژه گى بهتر تحويل دهد ، چون همان جنسى است كه قرار گذاشته‌اند ، بر مشترى لازم است آن را قبول كند . مسأله 2115 اگر جنسى را كه فروشنده مىدهد ، پستتر ( 1 ) از جنسى باشد كه قرارداد كرده ، مشترى مىتواند قبول نكند . ) * ( 1 ) فاضل : بهتر يا پستتر . . مكارم : رجوع كنيد به ذيل مسأله 2114 )